Trót Lỡ Lầm Đường

cảm tác thơ Trần Vàng Sao: Người Đàn Ông 43 Tuổi Nói Về Mình

 

Tôi tuổi tỵ bốn mươi ba tuổi

Cũng một thời đắm đuối mặn mà

Niềm tin lý tưởng thiết tha

Con đường cách mạng sơn hà của ta

Nay thừa thãi không xu dính túi

Sáng tới chiều lúi húi ở nhà

Thứ hai rồi lại thứ ba

Tư năm sáu bảy vào ra sân vườn

Cả chủ nhật chẳng buồn ra ngõ

Có hai con với chó cùng mèo

Cây cà cành ớt cong queo

Búp bê tay gãy đầu teo gọi gà

Sương đẫm cỏ nhạt nhòa vú sữa

Thúng mủng chai sách vở gầm sàn

Áo quần cuốc rựa trên bàn

Quẩn quanh mưa tháng trăng tuần cũng thôi…

Ba giờ sáng ngóng trời chó sủa

Ngụm nước trà rát cổ bông lài

Mốc thiu cố nuốt mãi hoài

Thuốc vê tay vấn rít dài một hơi

Hai ba lần than ôi rách giấy

Bạn bè xưa cho thấy cà phê

Một lần chẳng ngại chi hề

Hai lần phải tính liệu bề tránh xa

Cũng có đứa dúi cho vài chục

Đưa tay cầm cúi gục không lời

Nghẹn ngào giọt lệ tuôn rơi!
Cám ơn chẳng kịp rã rời lòng ai

Tôi như kẻ lạc loài phố chợ

Một người tù chế độ thả rông
Soi gương có khác người không?
Chẳng ai chào hỏi vấn vương quái gì?

Tay vuốt tóc thầm thì trong gió

Rồi tiếng cười xe cộ vút qua
Thấp cao sỏi đá về nhà
Mắt nhìn bao thuốc ướt nhòa rỗng không

Bước qua cầu lề đường dép đứt

Cúi lom khom nó sút một quai

Bần thần chẳng muốn nhìn ai
Ngồi trên tảng đá thở dài buồn tênh

Đứng trước nhà chênh vênh khô khốc
Cảnh chiều buông chim chóc đâu ta
Trẻ con tập trận kêu la
Cãi nhau sống chết gần xa chửi thề

Người buôn bán đi về tong tả

Trẻ nhà bên xin lửa nấu cơm
Thoảng qua trong gió mùi rơm
Tôi lên giường ngủ nằm ôm bụng khò

Chợt bật dậy bàn thờ hiu hắt

Châm ngọn đèn chưa thật tối trời
Hai con vẫn đứng ngoài chơi
Xem chừng đợi mẹ để đòi cái ăn

Sống tạm ổn yên thân ngày tháng

Mong cho con bánh tráng để nhai
Một khoanh hay đựợc cả hai
Hôm nay chẳng biết ngày mai thế nào?

Mả cha nó đời sao vô hậu
Cảnh nghèo nàn chẳng có miếng ăn

Những thằng thịt cá vịt tần

Thù ai mà chẳng ỉa tràn ra đây?

Sống vất vưởng đắng cay cùng tận
Rồi cũng quen lận đận tháng ngày

Trách chi thân thế thế này
Không cam luồn cúi thẳng ngay chịu đày

Thương đứa út chưa đầy hai tuổi
Tiếng ho gà tim nhói xót xa

Ngoài kia chửi bới hét la
Người điên trần trụi sa bà lầm than

Ngày hết gạo tro tàn thiếu củi
Rau khoai lang hạt muối cũng không
Trách chi bột ngọt nước trong
Mắt tôi đờ đẫn lưng cong nằm khoèo

Lá khoai nhám lèo tèo cuống họng
Vài hạt cơm khô tọng chẳng vào
Mong chi ba bốn đồng hào
Ruợu say hoa mắt nghẹn ngào ước mơ…

Tôi tựa cửa bơ phờ mệt mỏi
Nhìn xung quanh đen tối mịt mờ
Mong chi sự nghiệp cơ đồ
Bạn bè tốt xấu mơ hồ dần xa

Kẻ lính ngụy người là cách mạng
Đứa tiền tiêu xả láng ăn chơi
Số đông nghèo rớt mồng tơi
Đi khu kinh tế rã rời xác thân

Thằng cửu vạn phu khuân bốc vác
Đứa xe thồ nhếch nhác bến xe
Miệng nhai củ sắn nhão nhè
Tóc râu tua tủa mặt che khăn dù

Vô tích sự lù đù chắng biết
Dắt vợ con thảm thiết bốn mùa
Vào Nam ăn chợ ngủ chùa
Gặp nhau hút thuốc cười xòa lại đi

Tôi ngao ngán não nề buồn tủi
Hai đứa con thui thủi đòi chơi
Bắt tôi đánh trống reo cười
Nó làm ông địa kêu trời cẩu thiên

Bụng ông địa hồn nhiên lỗ rún
Địa chống tay cố nhún ha ha
Hoan hô nút áo bật ra
Tôi không rõ mặt nhạt nhòa mắt cay!

12.8.2014 Lu Hà


Nguyên tác:

NGƯỜI ĐÀN ÔNG 43 TUỔI NÓI VỀ MÌNH-Trần Vàng Sao tôi tuổi tỵ

năm nay bốn mươi ba tuổi

thường không có một đồng trong túi

buổi sáng buổi chiều

thứ hai thứ ba thứ bảy chủ nhật

trong nhà ngoài sân với hai đứa con

cây cà cây ớt

con chó con mèo

cái đầu gãy cái tay gãy của con búp bê

cọng cỏ ngọn lá vú sữa khô

thúng mủng chai chén sách vở quần áo mũ nón cuốc rựa trên ghế dưới bàn

hai ba ngày một tuần một tháng có khi không đi đâu hết

một hai ba giờ sáng thức dậy ngồi vác mặt ngó trời nghe chó sủa

miếng nước trà mốc nguội có mùi bông lài rát cổ

cũng không có chi phiền

vấn một điếu thuốc hút

hai ba lần tắt đỏ

rồi nửa chừng rách giấy

bạn bè gặp nhau

cho uống một ly cà phê

một lần

qua hai lần phải tránh

không phải ai cũng nghĩ như mình

nhiều đứa vui gặp nhau cho năm ba đồng một chục

đưa tay cầm lấy

miệng nói không được

2.

tôi thấy tôi như người tù được thả rông

lang thang giữa đường giữa phố

nhìn hết mọi người

xem mình lâu ngày mặt mũi có khác người không

tôi đi lui

tôi đi tới

phố phường đông chật

tiếng cười tiếng la tiếng nói tiếng xe cộ

chẳng có ai quen thử nói chào tôi một tiếng

tôi đưa hai tay lên đầu vuốt tóc

lấy chân hất một hòn đá

cúi xuống nhìn mấy bao thuốc không bên lề đường

rồi đi về

qua cầu dép sút một quai

tôi không muốn nhớ gì hết

3.

tôi ngồi trên hòn đá trước nhà

buổi chiều không có một con chim đậu trên cây

đám trẻ con chia phe bắn nhau cười la ngoài sân

đứa sống đứa chết cãi nhau ăn gian chưởi thề

những người đi bán về nói chuyện to

hai đứa nhỏ nhà bên cạnh cầm đèn che miếng lá chuối

qua xin lửa hỏi tôi nấu cơm chưa

tôi cười lắc đầu muốn đi ngủ

trong gió có mùi rơm cháy

tôi không biết làm gì hết

tôi bỏ hai chân ra khỏi dép cho mát

đám trẻ con bỏ chơi chạy theo phá đàn trâu bò đi qua

tôi bước vào nhà mở rộng hai cánh cửa lớn thắp một cây đèn để lên bàn thờ

hai đứa con ra ngoài đường chờ mẹ chưa về

trời còn lâu mới tối

tôi đi gánh một đôi nước uống

4.

tôi sống yên ổn với những việc làm hàng ngày của mình

không định được ngày mai

có một đồng để mua cho con nửa cái bánh tráng hay hai

cái kẹo gừng

có hai đồng cất dưới chân đèn trên bàn thờ

lỡ khi hết dầu thắp tới bữa thiếu ruốc hết bột ngọt

mả cha cuộc đời quá vô hậu

cơm không có mà ăn

ngó lui ngó tới không biết thù ai

những thằng có thịt ăn thì chẳng bao giờ ỉa vất

5.

lâu ngày tôi thấy quen đi

như quen thân thể của mình

tiếng ho gà nửa đêm của những đứa bé chưa đầy hai tuổi

buổi chiều không có cơm ăn

những con ruồi ăn nước mũi khô trên má

những đứa đau quan sát những con chuột

chết lòi ruột ở bến xe đò

những tiếng cha mẹ vợ chồng anh em

con cái chưởi bới la hét trong bữa ăn

người điên ở trần đứng làm thinh

giữa trời mưa ngoài chợ

những ngày hết gạo hết tiền hết củi

muối sống không còn một hột của tôi

những trách canh rau khoai tháng năm không có bột ngọt

hai mắt tôi mở to

đầu tôi cúi thấp

miệng tôi há ra

những lá khoai nhám và rít mắc vài hột cơm

dồn cứng chật cuống họng

nói thật lúc này tôi muốn được say rượu

họa may thấy một đồng thành ba bốn đồng

6.

nhiều khi tôi quá chán

chân tay rã rời

đầu óc đau nhức

không muốn làm gì hết

mấy đứa nhỏ chơi buôn bán bỏ đi đâu không biết

để đất đá lá cây đầy nhà

tôi dựa cửa ngồi yên một chỗ

dụi mắt nghĩ hết chuyện này tới chuyện khác

nói chi tới những đứa đã chết trên rừng giữa phố

bạn bè có đứa giàu đứa nghèo

đứa ngụy đứa cách mạng

đứa của tiền ăn tiêu mấy không hết

đứa không có được một cái áo lành

đứa đi kinh tế mới ba bốn bảy tám năm

trở về xách một cái bị lát

mặt cắt không có một hột máu

đứa đạp xe thồ ngồi vắt chân ăn củ sắn

chờ khách ở bến xe

đứa vô tích sự ở nhà không có việc chi làm

có đứa râu tóc dài che kín mặt

có đứa tàn không nhớ mình tên chi

có đứa chịu không nổi dắt vợ con vào nam

ăn chợ ngủ đường

mỗi lần gặp nhau mở to mắt cười hút một điếu thuốc

hết chuyện nói

hai đứa con đi chơi về cười nói

đứa nhỏ bắt tôi đánh trống

cho nó làm ông địa múa thiên cẩu

7.

cái trống lon mặt ni lông và hai chiếc đũa tre

tôi đánh

múa đi các con

này đây cái nón gãy vành làm đầu thiên cẩu

và sợi dây chuối treo ngọn lá làm tiền

múa đi các con

cái bụng ông địa to tròn giơ lỗ rún gài nút áo không được

ông địa chống tay vỗ bụng ngửa mặt lên trời cười ha ha

tôi vỗ tay hoan hô

và không biết mình có nhớ ra được

cái mặt ông địa không

Tháng chín 1984